Drukuj

Walory gminy Osiecznica - Świętoszów

 

Wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Osiecznica, na terenie Borów Dolnośląskich nad Kwisą. Początki miejscowości nie są do końca wyjaśnione, jednak można się domyślać, że powiązane były z rozwojem hutnictwa. W prymitywnych piecach hutniczych wytapiano tutaj już od wczesnego średniowiecza. 

Ze względu na historyczny charakter wsi warto wiedzieć: 
Pod koniec XIX w. nastąpiła zmiana charakteru miejscowości. Za sprawą rodziny Dohnów w 1898 r. w rejonie Świętoszowa powstał poligon, który dynamicznie rozwijał się aż do końca I wojny światowej. 

Po dojściu nazistów do władzy 1933 r. powiększono teren poligonu do tego stopnia, że w czasie II wojny światowej należał on do największych na terenie Niemiec. Po wojnie stacjonowały tu krótko oddziały 2 Armii WP, a następnie garnizon trafił w ręce Rosjan i aż do 1992 r. stacjonowała w nim 20 Zwienogrodzka Dywizja Pancerna. Obecnie znajduje się tutaj 10 Brygada Kawalerii Pancernej im. gen. broni Stanisława Maczka. 

swietoszow

W okolicach Świętoszowa utworzono w czasie I wojny światowej obóz dla jeńców rosyjskich. Według źródeł w 1919 r. było ich 33 tys. Kilkakrotnie więcej jeńców przetrzymywano podczas II wojny światowej (samych Rosjan było ok. 120.000). W momencie wyzwolenia obozu, 13 lutego 1945 r. przy życiu zostało ich zaledwie 200. Dziesięć dni później zostali bestialsko zamordowani przez funkcjonariuszy NKWD jako rzekomi zdrajcy ZSRR. Dawny niemiecki obóz jeniecki do 1954 r. funkcjonował jako więzienie NKWD o zaostrzonym rygorze. 


swietoszow monumentPrzy wjeździe do Świętoszowa na niewielkim wzniesieniu stoi kamienny monument z granitu poświęcony żołnierzom polskim i sowieckim zamordowanym w tutejszych obozach jenieckich. 









swietoszow stacjaCiekawym obiektem jest stacja kolejowa zbudowana z muru pruskiego na początku XX w. dziś już niestety nieczynna. Na ścianie południowej zachował się do dziś dużych rozmiarów symbol dawnej kolei - uskrzydlone koło parowozu stojące na jednej szynie. 




Wjeżdżając do Świętoszowa mijamy prowizoryczny, saperski most z XIX i XX wieku niezmieniony od 1945 roku. Niestety nie ma już ceglanego komina po starej szlifierni z napisem upamiętniającym stacjonujących tu jednostek sowieckich. Został on zburzony. 
W stronę koszar prowadzi nas droga bazaltowa z początku XX wieku. Okazałymi obiektami są gmach Klubu Garnizonowego i willa byłego komendanta garnizonu. 

swietoszow garnizonowy swietoszow willa

swietoszow wiezaCiekawym obiektem jest ceglana wieża ciśnień na której z czterech stron ulokowano tarcze zegara, który kiedyś odmierzał czas pracy żołnierzy. 







Historię przypomni nam na pewno stary sowiecki cmentarz wojskowy z nie podpisanymi mogiłami powstały po roku 1943. 


Źródło: 
1. "Osiecznica i okolice" Mariusz Olczak, Zdzisław Abramowicz Warszawa 1999 
2. "Dzieje Puszczy Zgorzelecko-Osiecznickiej" Waldemar Bena Zgorzelec 1999